گفت‌وگوی آوای کرمانشاه با امیرپویا قدسی، سردبیر هفته‌نامه «شهرمن»؛ کرمانشاه مردم ادب‌دوست و هنروری دارد

آوای کرمانشاه، صبا شیخی: رسانه‌ها همواره به عنوان یکی از قدرتمندترین و تأثیرگذارترین ابزارهای ارتباطی در جهان مطرح بوده‌اند و در دنیای وابسته به ارتباطات و اطلاعاتِ امروز نیز از جایگاهی به‌مراتب مهم‌تر، ویژه‌تر و استراتژیک‌تری برخوردار شده‌اند؛ به طوری که جامعه‌ی برخوردار از رسانه‌های قدرتمند و اثربخش، از نظر سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و… از دیگر جوامع پیشروتر است. اما شرایط امروز جامعه، وضعیت رسانه‌های داخلی، به‌خصوص رسانه‌های مکتوب را با چالش‌هایی مواجه کرده است. به همین بهانه با امیرپویا قدسی، سردبیر نشریه شهرمن و پایگاه اطلاع‌رسانی شهرمن به گفت‌وگو نشستیم.
او متولد سال 1358 و دانش‌آموخته‌ رشته مهندسی عمران در مقطع کارشناسی ارشد است. فعالیت رسانه‌ای را از سال 1379 به عنوان خبرنگار با خبرگزاری ایسنا مرکز کرمانشاه آغاز کرد. از سال 1381 هم‌زمان با فعالیت در خبرگزاری ایسنا، به جمع خبرنگاران هفته‌نامه راه‌ توسعه، وابسته به جهاد دانشگاهی پیوست و چندی بعد به عنوان دبیر سرویس اجتماعی و علمی و پس از آن به عنوان مدیر اجرایی با آن مجموعه به همکاری پرداخت. همکاری با نمایندگی روزنامه‌های سراسری ایران‌نیوز، صبح اقتصاد، امروز، اتحاد ملت و کاروکارگر در استان کرمانشاه و همچنین خبرگزاری-های سینا و کردپرس از دیگر فعالیت‌های وی می‌باشد. این فعال رسانه‌ای از سال 1394 تا کنون به عنوان سردبیر نشریه شهرمن و پایگاه اطلاع‌رسانی شهرمن مشغول به فعالیت بوده است.

آقای قدسی! برای مخاطبان‌مان از شهرمن بگویید.
مدیرمسئول و صاحب‌امتیاز نشریه شهرمن، خانم بنفشه رضایی، یکی از فعالان پر سابقه مطبوعات در استان کرمانشاه است. این نشریه سابقه‌ی چندان طولانی‌ای ندارد و در سال 1394 تأسیس شده است؛ اما بحمدالله در همین مدت نسبتاً کوتاه توانست به یاری خدا و تلاش تمامی خبرنگاران و همکارانمان در مجموعه، وجه‌ خوبی میان بزرگان فرهنگ و هنر و همچنین مخاطبان پیدا کند. دغدغه‌ی اصلی مجموعه، پرداختن به مشکلات بی‌شمار اجتماعی و فرهنگی استان است. اما متأسفانه در ماه‌های اخیر شهرمن نیز تحت تأثیر مشکلات ناشی از تورم شدید و شیوع بیماری کرونا قرارگرفته و با سختی‌های زیادی دست‌به‌گریبان شده است.
با توجه به اهمیت نقش رسانه در جامعه امروز، وضعیت رسانه را در ایران چگونه ارزیابی می‌کنید؟ فکر می‌کنید فضای مجازی بر روند رشد یا نزول رسانه‌های رسمی ما چه اثری برجای گذاشته است؟ آیا رسانه‌های ما در رقابت با آن بازنده هستند؟
بارها این مطلب را شنیده‌ایم که رسانه و مطبوعات رکن چهارم دموکراسی هستند. اهمیت رسانه خصوصاً در جهان مبتنی بر اطلاعاتِ امروز، قابل‌چشم‌پوشی نیست. گردش اطلاعات در سراسر دنیا به نسبت یک دهه قبل چندین برابر شده است. اکنون با وجود شبکه‌های اجتماعی، تک‌تک افراد را می‌توان یک رسانه و منبع تولید خبر به شمار آورد. تقریباً دیگر هیچ رویدادی از چشم‌ها پنهان نمی‌ماند. بنابراین رسانه‌های رسمی باید خود را به عنوان یک منبع معتبر و حرفه‌ای به مردم بشناسانند و در کوتاه‌ترین زمان ممکن اخبار صحیح را به مخاطبان خود ارائه دهند؛ در غیر این صورت از سایر رقبا عقب خواهند افتاد.
نمود و نمونه‌ی مشهور این گفته را می‌توان رسانه‌ی ملی یا صداوسیما در نظر گرفت. تا چندی پیش سریع‌ترین و در دسترس‌ترین رسانه برای اطلاع از رویدادها و اخبار منحصراً صداوسیما بود. اما با تولد شبکه‌های اجتماعی و گسترش آن، مردم در کوتاه‌ترین زمان ممکن و در هر لحظه به اخبار دسترسی دارند؛ حتی توانایی تولید خبر به صورت چندرسانه‌ای و پخش گسترده‌ی آن در مدت‌زمانی بسیار اندک را به دست آورده‌اند. در این شرایط می‌بینیم صداوسیما از قافله عقب مانده است و اکثر رویدادها با یک تأخیر یکی دو روزه نسبت به شبکه‌های اجتماعی در اخبار رادیو و تلویزیون انعکاس می‌یابد. در حال حاضر روال به این صورت در آمده که ابتدا یک خبر در جامعه انتشار می‌یابد و پس از گذشت چند روز، صداوسیما آن خبر را تکذیب یا به نحوی تأیید می‌کند. دیگر کمتر خبری برای اولین بار از صداوسیما به گوش مردم می‌رسد. شاید یکی از دلایل عدم اقبال مردم به برنامه‌های خبری صداوسیما هم همین باشد.
اما وضعیت اسفناک‌تر را رسانه‌های مکتوب دارند. روزنامه‌ها، مجلات و به طور کلی نشریات، برای مخاطبان دیگر مکانی برای کسب خبر دست‌اول محسوب نمی‌شوند و اگر نشریه‌ای در روال معمولش بازنگری نکند، قطعاً دچار مشکل خواهد شد. کار نشریات باید سمت و سویی تحلیلی، پژوهشی و تخصصی به خود بگیرد و صرفاً ارائه‌ی اخبار، حتی در سریع‌ترین حالت ممکن، برای رسانه‌های مکتوب یک شکست محسوب می‌شود. اما متأسفانه هنوز بسیاری از نشریات همچنان روال سنتی خود را حفظ کرده‌اند.

اثر فضای مجازی بر زندگی مردم ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
فضای مجازی هم مانند تمامی ابزارها دو جنبه مثبت و منفی دارد. از هر ابزاری می‌توان خوب یا بد استفاده کرد. در جامعه‌ی امروز نمی‌توان فضای مجازی را حذف کرد. حذف کردن آن نیز، هم اشتباه و هم آسیب‌زننده است. همچنان که برای استفاده از هر ابزار و رعایت نکات ایمنی در استفاده از آن آموزش لازم است، برای استفاده از فضای مجازی و خطراتی که ممکن است ایجاد کند نیز آموزش لازم است. اما متأسفانه اکثر قریب به اتفاق مردم ایران برای استفاده از فضای مجازی، آموزش خاصی ندیده‌اند. این است که فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در ایران بیشتر از آنکه کاربردی باشند، آسیب‌رسان شده‌اند.

فضای خبری در کرمانشاه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
کرمانشاه نیز از دیگر نقاط ایران مستثنی نیست. نشریات با مشکلات بسیاری مواجه هستند و هر روز نیز نسبت به روز پیش در تنگنای بیشتری قرار می‌گیرند. در این حال برخی نشریات ممکن است برای حفظ بقای خود، علیرغم واقعیت‌های عینی موجود در جامعه، مجبور به سفارشی نویسی و اصطلاحاً مجیزگویی بشوند. به نظر من این نقطه، نقطه‌ی مرگ یک نشریه و رسانه است.

در این زمینه چه درخواستی از مسئولین دارید؟
صادقانه باید بگویم از مسئولان درخواست می‌کنم کاری برای رسانه‌ها انجام ندهند! همین که نشریات و رسانه‌ها در انجام وظایف‌شان چالشی اضافی نداشته باشند، بزرگ‌ترین کمک است.

آیا به عقیده شما مسئولین استان به اندازه‌ کافی به رسانه، به‌ویژه رسانه‌ی مستقل بها می‌دهند؟
به نظر شما که خود با رسانه‌ای مستقل همکاری می‌کنید، بها می‌دهند؟ به همین مثال اکتفا می‌کنم که در برخی موارد بعضی از مسئولان حتی حاضر به پاسخگویی به بعضی رسانه‌ها نیستند تنها به این دلیل که خبر یا تعریف و تمجیدی از اداره و سازمان تحت کنترل ایشان در آن رسانه منعکس نشده است. نمونه‌های از این دست فراوان‌اند.

نقش رسانه‌هایی مثل شهرمن را در فرهنگ‌سازی در زمینه‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی چگونه می‌بینید؟
مسلماً رسانه‌ها اگر به وظایف حرفه‌ای‌شان عمل کنند، بیشترین و اثرگذارترین نقش را در فرهنگ‌سازی جامعه خواهند داشت. رسانه‌ها نباید از هیچ مسئله‌ای بی‌تفاوت عبور کنند. در حال حاضر هم با وجود تمامی مشکلاتی که رسانه‌ها با آن‌ها دست‌به‌گریبان‌اند، مهم‌ترین نقش نظارتی در جامعه به عهده‌ی آن‌هاست.
چندی پیش، با حضور برخی از همکاران رسانه‌ای شامل خبرنگاران نشریات و خبرگزاری‌ها، گروهی تشکیل دادیم. هر ماه جلساتی برگزار می‌شد و یکی از حضار مشکلی را مطرح می‌کرد. پس از آن همگی از چند زاویه‌ی مختلف به آن مسئله که گاهی اجتماعی بود و گاه اقتصادی یا زیست‌محیطی می‌پرداختیم. پس از مدتی این کار بسیار نمود پیدا کرد و در حل مشکلات مطرح شده نتایج اثربخشی گرفتیم. وقتی چند رسانه روی یک مسئله متمرکز می‌شوند، عزم و اراده‌ی مسئولان برای حل آن مشکل، در کوتاه‌ترین زمان ممکن، دوچندان می‌گردد. در آن مدت به یاری خدا چندین مسئله بغرنج که مردم را سال‌ها رنج می‌داد، تا حد زیادی حل‌وفصل شد.

اگر موافق باشید کمی درباره خودتان صحبت کنیم. چطور شد که در این راه قدم گذاشتید؟
من هم مانند بسیاری از همکاران و دوستانم از کودکی و نوجوانی به هنر و ادبیات بسیار علاقه داشتم و در همان دوران مدرسه، تلاش‌هایی ابتدایی در تحقیق و پژوهش و نویسندگی انجام دادم. حاصل این تلاش‌ها کسب چند عنوان در مسابقات دانش‌آموزی بود که منجر شد به علاقه به مطالعه و نوشتن. ماه‌های اول ورودم به دانشگاه اطلاعیه‌ای با عنوان جذب خبرنگار توسط خبرگزاری دانشجویان ایران – ایسنا، نظرم را جلب کرد. فوراً به دفتر خبرگزاری ایسنا رفتم و از همان‌جا شروع به یادگیری نوشتن و تهیه خبر و گزارش کردم. دوستان بسیار خوبی هم پیدا کردم که تا به امروز با آن‌ها در ارتباطم.

از نظر شما، مسئولیت یک روزنامه‌نگار در قبال جامعه و مردم چه می‌تواند باشد؟
به طور کلی روزنامه‌نگار باید نگاه دقیقی به جامعه، مردم و مسائل و مشکلات آنان داشته باشد. باید بیشتر از سایر مردم مطالبه‌گر باشد. بیشتر از بقیه پیگیر حل مشکلاتی باشد که دیده است. طوری در حرفه‌ی خود عمل کند که مسئولان بدانند تا مشکل را حل نکرده‌اند، دست از سر آنان برداشته نمی‌شود. حتی تا حد امکان با پژوهش و بررسی دیدگاه‌های صاحب‌نظران، بتواند برای مشکلات موجود راه‌کار ارائه کند و تا آن مشکل حل نشده است، از پا ننشیند.

در مورد فضای مجازی صحبت کردید. شما خودتان چه مقدار از وقت‌تان را در روز به جستجو در فضای مجازی اختصاص می‌دهید؟
اصولاً رنگ و لعاب فضای مجازی بسیار فریبنده است؛ تا جایی که اکنون اعتیاد به آن دیگر طبیعی شده است. من با وجود اینکه یکی از اولین کاربرهای اینترنت در کرمانشاه محسوب می‌شوم؛ (تعریف از خود نباشد!) و شروع کارم با اینترنت به سال‌های 76 و 77 و دوران Dial up برمی‌گردد؛ اما هرگز آن‌قدر مجذوبش نشدم. الان استفاده‌ام از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی (آن هم به صورت کاملاً معدود) فقط به حوزه‌ی خبری و کاری‌ام و امور پژوهشی در موضوعاتی که مطالعه می‌کنم برمی‌گردد. بعد از دوران کرونا هم خریدهای اینترنتی و کمی هم احوال‌پرسی‌های خانوادگی به صورت جزئی به آن اضافه شده است. اگر بخواهم به صورت میانگین بگویم مجموعاً شاید کمتر از یک ساعت در شبانه‌روز از فضای مجازی استفاده می‌کنم.

به عنوان سردبیر پایگاه اطلاع‌رسانی شهر من، چند مورد از مهم‌ترین چالش‌هایی که با آن مواجه بوده‌اید را برایمان بگویید؟ خاطره‌ای دارید که دوست داشته باشید با مخاطبان‌مان به اشتراک بگذارید؟
فعالیت در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی ضروریات و چالش‌های مختص به خودش را دارد. فضای کار در آن به لحاظ تعداد مخاطبان و سرعت انتشار اخبار و مطالب، با نشریه‌ی کاغذی کمی متفاوت است. موردی که ما را در شهرمن بسیار آزرده کرد، این بود که ما مجبور شدیم برای گرفتن مجوز، دامنه سایت را به.ir تغییر دهیم. متأسفانه هرچه در مدت سه سال برای ارتقاء سایت قبلی کوشیده بودیم همه به باد رفت و دوباره از نو شروع کردیم. هم‌اکنون با وجود آنکه بدون اغراق شهرمن جزء یکی دو نشریه‌ای در کرمانشاه بود که یک سایت حرفه‌ای راه‌اندازی کرد، اما سایت کنونی ما تقریباً نوپا است.
خاطره‌ای از تهیه گزارش‌های ویدیویی برای سایت بازگو می‌کنم. به یاد دارم در اولین روزهای زلزله‌ی سرپل‌ذهاب به همراه خانم رضایی همسرم و مدیرمسئول شهرمن، گزارش‌هایی تصویری از وقایع تهیه و به صورت آنلاین ارسال می‌کردیم. دو روز از زلزله گذشته بود که در یکی از محلات تخریب شده جماعتی دیدیم. وقتی جلو رفتیم متوجه شدیم یکی از مسئولان محلی سلحشورانه برای مردم سخنرانی می‌کند و اطرافیانش هم از او عکس یادگاری می‌گیرند! مردم شاکی شده بودند و اعتراض می‌کردند. ما همین را گزارش کردیم. آن مسئول ما را در جمعیت تشخیص داد و با عصبانیت چند نفر را پی ما فرستاد؛ ولی دستشان به ما نرسید!

در دوران فعالیت‌تان چه چیزهایی بیش از همه شما را دلگرم کرده و چه چیزهایی باعث دلسردی شما شده است؟
اصولاً هر کاری وقتی به نتیجه می‌رسد موجب دلگرمی است. وقتی می‌بینید فعالیت شما باعث شده مشکل یک عده مردمِ به معنای واقعیِ کلمه مظلوم حل شود، احساس دلگرمی می‌کنید. از طرفی دیدن سختی‌هایی که مردم بخصوص در این روزها تحمل می‌کنند و اینکه نمی‌توانی کار مؤثری به طوری که کمی از رنج‌هایان بکاهد انجام دهی، باعث دلسردی است.

کمی هم از ادبیات بگوییم. ارتباط‌تان با ادبیات چگونه است؟
به طور کلی ادبیات و دانش ادبی، اصل اولیه‌ی نویسندگی در هر شاخه‌ای است. نویسنده‌ی خبر، گزارش و … اگر با ادبیات مأنوس نباشد؛ در به‌کارگیری دستور زبان که اصل و اساس نوشتن است به مشکل بر خواهد خورد و هرگز گزارشگر و خبرنگار خوبی نخواهد شد. همان‌طور که پیش‌تر هم اشاره کردم من از کودکی به ادبیات، شعر و موسیقی عشق ورزیده‌ام. در خانه‌ای پرورش یافتم که در هر اتاقش، کتابخانه‌ای با ده‌ها جلد کتاب وجود داشت. پدر و مادرم هر دو فرهنگی و بسیار اهل کتاب هستند و بچه‌هایشان را از اَوان کودکی با کتاب پرورش دادند.

محبوب‌ترین کتاب‌های زمان کودکی‌تان چه نام داشتند؟
در سال‌های پیش از دبستان، پدر و مادرم مجموعه کتاب‌های نویسنده و تصویرگر مشهور روسی، «ولادیمیر سوته‌یف»، به نام «قصه‌ها و تصویرها» را برای من و خواهرم می‌خواندند. به شدت به آن کتاب‌ها علاقه داشتم و بعدها آن مجموعه را برای پارسا، پسرم هم خریدم. بعدها که خواندن را آموختم از خواندن کتاب‌های «قصه‌های من و بابام» یا «پدر و پسر» نوشته «اریش اُزر» نویسنده و تصویرگر آلمانی بسیار لذت بردم. همین‌طور مجموعه کتاب‌های «ماجراهای تن‌تن» نوشته‌ی «ژرژ پراسپه رمی» مشهور به هرژه، نویسنده‌ و کارتونیست بلژیکی مرا به دنیای تصاویر برد. از نویسنده‌های ایرانی هم به کتاب‌های صمد بهرنگی، مهدی آذریزدی و هوشنگ مرادی کرمانی بسیار علاقه داشتم.

به چه سبکی در ادبیات علاقه‌مند هستید؟
به کتاب‌های تاریخی، ادبی، اتوبیوگرافی، نقد، شعر و موسیقی بسیار علاقه دارم. رمان مرا به سرزمین‌های دور می‌برد و شعر به افسانه‌ها و حکایت‌های کهن… نمی‌توانم انتخاب کنم.

این روزها چه کتاب‌هایی روی میز خانه‌تان است؟ در مورد آخرین باری که یک شاهکار ادبی خواندید، توضیح دهید.
مدت‌ها است عادت کرده‌ام هم‌زمان چند کتاب را با هم بخوانم. الان مشغول خواندن کتاب «نیم دانگ پیونگ‌یانگ» نوشته‌ی رضا امیرخانی و سفرنامه‌ای به کره شمالی هستم. کتاب دیگری که در حال خواندن آن هستم «قهرمانان تاریخ» نوشته‌ی پروفسور ویل دورانت و کتاب دیگر «آناکارنینا» نوشته نویسنده‌ بزرگ لئو تولستوی؛ و بالأخره کتاب «جنگ چهره‌ی زنانه ندارد» نوشته‌‌ی خانم سوتلانا الکسیویچ، نویسنده‌‌ مشهور بلاروسی و برنده‌ی جایزه نوبل ادبی سال 2015.
اکثر کتاب‌هایی که خوانده‌ام در نوع خود شاهکار محسوب می‌شوند و نمی‌توانم از بین‌شان یکی را انتخاب کنم. اما اگر بخواهم یک شاهکار ادبی را نام ببرم که تقریباً همه با آن اتفاق‌نظر داریم، «شاهنامه‌» فردوسی بزرگ است.

از گذشته تا به حال نویسندگان بزرگی از خطه‌ کرمانشاه در ادبیات ایران درخشیده‌اند و فضای داستان-های‌شان در این استان شکل گرفته است. در مورد بهترین آثاری که با محوریت این شهر نوشته شده‌اند و شما خوانده‌اید، کمی برایمان توضیح دهید.
خوشبختانه خطه‌ کرمانشاه مردم ادب‌دوست و هنروری دارد؛ به‌تبع، از گذشته تا کنون نیز نویسندگان مطرح و بزرگی را به دنیای ادبیات معرفی کرده است. در این میان یکی از بهترین و مهم‌ترین آثار ملی و ایرانی با محوریت کرمانشاه کتاب «شوهر آهو خانم» نوشته‌ی جناب علی‌محمد افغانی است. در این کتاب حال و هوای شهر کرمانشاه در سال‌های ابتدایی قرن حاضر به تصویر کشیده شده است و از نظر نوشتاری و روایی یکی از رمان‌های مطرح ایران است. از آثار متعدد بلند و کوتاه جناب علی‌اشرف درویشیان و منصور یاقوتی نیز می‌توانم نام ببرم که هر کدام رنگ و عطر خود را دارد. از نویسندگان جوان نیز کتاب «این خیابان سرعت‌گیر ندارد» خانم مریم جهانی و کتاب «عشق و رنج و بلوط» رضا موزونی را خوانده‌ام و بسیار لذت برده‌ام.

در صورت لزوم، خواندن چه کتابی را به مسئولین پیشنهاد می‌دهید؟
از آثار خارجی به نظرم خواندن کتاب «درباره معنی زندگی» نوشته‌ی دکتر ویل دورانت خالی از لطف نیست. این کتاب در پاسخ به شخصی که نزد دکتر دورانت آمده و پرسیده بود دلیلی به او ارائه کند که چرا نباید مرتکب خودکشی شود نگاشته شده. پس از آن دیدار، دکتر دورانت به حدود یک‌صد نفر از شخصیت‌های بزرگ سیاسی، فلسفی، علمی و هنری جهان از جمله گاندی، جواهر لعل نهرو، برتراند راسل، جورج برنارد شاو و … نامه نوشت و این پرسش را مطرح کرد. این کتاب خواندنی مجموعه‌ی پاسخ‌های این بزرگان است.
از کتاب‌های ایرانی هم کتاب «دا» شرح خاطرات سیده زهرا حسینی و کتاب «این بیست‌وسه نفر» نوشته احمد یوسف زاده را می-توانم پیشنهاد کنم تا با خواندن‌شان به یاد بیاورند این مردم برای حفظ کشورشان چه‌ها کشیده‌اند؛ آن‌ها را فراموش نکنند و هر چه می‌توانند در آسایش‌شان بکوشند.

اگر می‌توانستید به دیدار یک شخصیت در دنیای ادبیات بروید، چه کسی را انتخاب می‌کردید؟
انتخاب خیلی سخت است. شاید از بزرگان قدیم دوست داشتم به دیدار حکیمان فردوسی طوسی و خیام نیشابوری بروم و از ادیبان دوران معاصر سهراب سپهری، نادر ابراهیمی و جلال آل احمد را دوست داشتم از نزدیک ببینم.

فکر می‌کنید چرا لازم است مردم کتاب بخوانند؟
به نظر من مهم‌ترین بخش در مطالعه‌ی کتاب، علاوه بر تمام مزایایی که بارها گفته و شنیده‌ شده، پرورش قدرت فکر، تخیل، نوآوری و خلاقیت است. قضاوت بسیار ساده است وقتی به آمارهای جهانی سرانه‌ی مطالعه مردم مراجعه می‌کنیم؛ و می‌بینیم کتاب‌خوان‌ترین مردم جهان، همه از کشورهای توسعه‌یافته یا درحال‌توسعه هستند. جالب اینجاست که در جدیدترین آمارهای منتشر شده، مردم کشورهای آسیایی، بخصوص مرکز و شرق آسیا، با یک رشد عظیم، تقریباً در صدر آمارهای جهانی قرار گرفته‌اند. همان کشورهایی که در سالیان اخیر نیز از نظر اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و … رشدی چشمگیر داشته‌اند و در حال پشت سر گذاشتن کشورهای مدعی و به‌اصطلاح ابرقدرت هستند. این موضوع یک رابطه‌ی معنادار با میزان سرانه‌ی مطالعه‌ی هر جامعه دارد.

با توجه به پایین بودن سرانه مطالعه در کشور، به باور شما چطور می‌توان مردم را به مطالعه ترغیب کرد طوری‌که خواندن کتاب و روزنامه برایشان به یک عادت همیشگی تبدیل شود. در این زمینه نقش رسانه‌های جمعی مثل صداوسیما و همچنین آموزش‌وپرورش را در فرهنگ‌سازی چگونه ارزیابی می‌کنید؟
به نظر من هر تغییر، بخصوص تغییرات فرهنگی، باید در زندگی روزمره‌ی مردم نهادینه شود و این امر می‌بایست حتماً از سنین کودکی و چه‌بسا از هنگام تولد صورت بگیرد. نمی‌خواهم شعار بدهم ولی وقتی بسیاری از کودکان ما، بخصوص در مناطق محروم، تا رسیدن به سن مدرسه کتابی در اطراف خود به چشم نمی‌بینند، چطور می‌توانیم انتظار داشته باشیم در آینده شخصی کتاب‌خوان و متفکر بار بیایند؟
متأسفانه در جامعه‌ی ما، کتاب خواندن به یک کار لوکس و روشن‌فکرمآبانه تبدیل شده. بسیاری از مردم فکر می‌کنند کسی که کتاب می‌خواند تافته‌ی جدا بافته است یا ادای روشن‌فکری را درمی‌آورد! وقتی در سریال‌های تلویزیونی و فیلم‌ها، شخصیت‌های داستان همه کاری می‌کنند الا خواندن کتاب (حتی فرهنگی‌ها و فرهیخته‌ها‌یشان) چطور می‌توانیم مطالعه را به عنوان یک فضیلت به جامعه معرفی کنیم؟ متأسفانه امروز فضیلت فقط نزد کسانی است که حساب بانکی‌ای پروپیمان و زندگی‌ای اشرافی دارند.
اگر بخواهیم در این زمینه تغییری ایجاد کنیم باید اساسی، پایدار و همه‌جانبه باشد. می‌توان از پتانسیل‌ها بهتر استفاده کرد. شبکه‌های مجازی کتاب‌خوانی را برای مردم و کودکان‌شان راه‌اندازی کرد. به همه‌ی دانش آموزان کتاب‌هایی خواندنی و مفید را مانند کتاب‌های درسی اختصاص داد و در همین شبکه‌ مجازی شاد، زمانی را برای برگزاری جلسات توصیف و تعریف کتاب‌های خوانده شده توسط دانش آموزان برای یکدیگر تخصیص داد.

کمی برایمان از برنامه‌ی کتاب‌خوانی که چند سال پیش برای کودکان یکی از مجتمع‌های مسکونی غیر برخوردار در کرمانشاه داشتید بگویید.
من و همسرم همیشه دوست داشتیم به غیر از کار رسانه، فعالیتی عملی نیز برای آغاز یک حرکت فرهنگی انجام دهیم. کار را با پویش «کتاب‌خوانی نهال» برای کودکان ساکن در محله‌های کم برخوردار، با شعار «ما داناییم چون کتاب می‌خوانیم»، شروع کردیم. در هفته، یک جلسه‌ دوساعته برای هر گروه برگزار می‌شد. برای هر جلسه یک کتاب خوب انتخاب می‌کردیم و همسرم آن را برای جمع کودکان می‌خواند. بعد، از بچه‌ها می‌خواستیم آنچه که از آن کتاب دریافت کرده‌اند را تعریف کنند. گاهی هم بچه‌ها همان داستان را به صورت نمایش بازی می‌کردند. بعضی از جلسه‌ها هم بچه‌ها موضوع کتاب را نقاشی می‌کردند. در لابه‌لای کتاب خواندن هم سعی می‌کردیم بسیاری از نکات تربیتی و فرهنگی را مانند نریختن زباله در مکان‌های عمومی، رعایت حال دیگران، احترام به بزرگ‌ترها، رعایت نوبت و حق دیگران و … را به آنان آموزش دهیم. پس از مدت کوتاهی این جلسات بسیار مورداستقبال بچه‌ها قرار گرفت. تعدادشان گاهی به 50 نفر هم می‌رسید. در بعضی جلسات هم با یک میان وعده‌ی ساده و سالم مانند شیر، لقمه‌ی نان، پنیر و سبزی یا میوه از بچه‌ها پذیرایی می‌شد. اما پس از مدتی برخی از خانواده‌ها به سروصدا اعتراض کردند. البته جلسات سروصدایی به‌مراتب کمتر از فوتبال بازی کردن بچه‌ها داشت. اما به هر جهت از ما خواستند به جلسات پایان بدهیم. همسرم با تلاش فراوان به دنبال یک اتاق یا محلی سربسته دورتر از مجتمع‌ها یا یک کانکس برای ادامه‌ی جلسات بود؛ بچه‌ها هم مدام تماس می‌گرفتند و پیگیر شروع مجدد جلسات بودند. مدتی گذشت و زلزله‌ی سرپل‌ذهاب رخ داد. در همان زمان یک کانکس بزرگ توسط یکی از خیرین برای پویش کتاب‌خوانی نهال اهدا شد. هماهنگی‌ها انجام شد و کانکس را به سرپل‌ذهاب انتقال دادیم. اکنون کانکس پویش نهال همچنان در محله‌ فولادی سرپل‌ذهاب توسط یک گروه فرهنگی فعال است.

از کرونا و تأثیراتش بگویید؛ کرونا در یک سال اخیر چه اثری بر زندگی و کارتان گذاشته است؟
مانند سایر صنوف، کار رسانه‌ها نیز تحت تأثیر این ویروس قرار گرفت. اهالی رسانه علاوه بر رعایت تمامی شیوه‌نامه‌های بهداشتی، باید مدام در جامعه حضور داشته باشند. این امر باعث افزایش ریسک درگیری با بیماری مخصوصاً در دوران اوج این بیماری می‌شود. همین چهار ماه پیش بود که یکی از همکاران عزیزمان، شادروان سید سیاوش حسینی، را از دست دادیم و همه‌ی ما رسانه‌ای‌ها هنوز داغدارش هستیم و سفرش را باور نکرده‌ایم.

به عنوان یکی از اهالی رسانه، فکر می‌کنید چطور می‌شود مردم را مجاب به رعایت نکات بهداشتی کرد؟
همچنان تأکید می‌کنم هر تغییری نیاز به آموزش و کار فرهنگی دارد. زمانی که برخی مسئولان و افراد سرشناس و به‌قول‌معروف «چهره» نکات بهداشتی را رعایت نمی‌کنند، چطور می‌شود از مردم انتظار داشت؟

به نظر شما برنامه‌های مدیریتی در این مورد تا به حال کارآمد بوده؟
آمارها به خوبی به این پرسش پاسخ می‌دهند. هر گاه آمار ابتلا و مرگ‌ومیر بالا رفته، معلوم است این برنامه‌ها خیلی کارآمد نبوده و به قولی یک جای کار می‌لنگیده است. عکس آن هم صادق است.

مهم‌ترین دغدغه‌تان برای ایران و کرمانشاه چیست؟
علاوه بر مسائل فرهنگی که همیشه دغدغه‌ اصلی و بلندمدت اهالی رسانه و فرهنگ است؛ به نظرم الان حل مسائل اقتصادی، معیشتی و سلامت مردم باید دغدغه‌ اصلی و در اولویت بالا برای همه مسئولان و ما اهالی رسانه به عنوان صدای مردم باشد. متأسفانه مردم روزگار بسیار سختی را می‌گذرانند و هر روز هم با چالشی جدید مواجه هستند.

به عنوان حرف پایانی، صحبتی با مخاطبان‌مان دارید؟
از شما و همه‌ی مخاطبان فرهیخته و شریف هفته‌نامه‌ آوای کرمانشاه سپاسگزارم که بخشی از وقت‌شان را به مطالعه‌ی گفته‌های بنده اختصاص دادند. تمام آرزوی من داشتن دنیایی بهتر از دنیای ما برای تمام کودکان جهان است. همه در پناه حضرت دوست باشید.
هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد
خداش در همه حال از بلا نگه دارد

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفته نامه آوای کرمانشاه

خوش آمدید

ورود

ثبت نام

بازیابی رمز عبور